Mudulood Page

RAI 1  Live BBC Live Aljazeera TV Live Dubai TV Live Saudi TV live Falastin TV Live Al-jeria TV
Wargeyska Abaaji
STN News Xamar
BBC Laanta Af Som.
BBC Laanta Baafinta  
Africa World Tonight  
Facus On Africa  
USA Somali Radio  
Denmark So. Radio
Sweden So. Radio
Radio S.L.Hargeysa  
TV Djibuti

News

Radio Xamar Cadey
SaveSomalia.org
Banadir News
BBC Hourly News
BBC Hourly updated  
Dalka News  
Midnimo News  
Qaranimo News  
Codka Beesha News
Codka So.Galbeed
Marka Cadey News  

Xamar Cadey

 
 
 
 

WAA JARTEEN WAANA ISKU JIMEEYEEN

by:  Prof. Omar Hasaan Galagul        galagulone@yahoo.com

( mihi noogula tashanaayay Ilaaheey waa joogay)

Bal aan wada fiirino go’aamadeey gaareen inta keenyo u joogtay  lug  gooymada iyo inta u tagtay in eey fiiriyaan sida eey ku dhamaan doonto cayaarta wareega 14rad.Go’aamada eey ku heshiiyeen oo dantooda ku fulikarto waxeey ahaayeen:

1)   1. Anakaa dooraneeyno isna dooraneeyno, si aan baarlamanka ugu badnaano,

 

2)   2. Rayidka iyo odayaasha nugula qasbay in eey nagala qeeybgalaan waxaan u dhiibeeyna nin naga mid eh oo u maamulo sidaan doono,

 

3)   3. Ciddii diido barnaamij keeyna naga mid maaha,

 

4)   4. Barlamaanka nama deeqo, waase isla cariirsaneeynaa,

 

5)  5. Wasiirada doowlada tiradooda ha ahaat mid furan sidii tii Ali Mahdi iyo Abdikaasim, ayakaa dantood u kala tagidoonee, 

 

6)  6. Federaaliga aan afka ku buuxsano, cidne si fiican uma taqaanee,

 

7)   7. Gabaladii m.Siyaad naas nuujiska u sameeyay aan meel marino, waxaan ka kooban nahay ardadiisii iyo qoomiyadiisee,

8) Aan ku doodno in ku meelgaarka naqdo 8 sano, 4 waymeeynee,

9) Aan ku dadalno in waqti dhumiska keenyo oowsan ka yaraanin kii jabuuti oon si wanaagsan noogu meel maray.

10) Isku dir iyo kala dir aan ku dadalno ayagaa is dili doonee,

11) Haddeeyba doowlo dhalato,aan saqiirino, haddey kortane aan habaabino,

12) Haddeysan dhalan dhib kuma qabno, waxaa noo kori dhaqaalah kama dhiibno canshuur badeecada soo dhacdo iyo midda la dhoofiyo midnee,

13)  Muqaadiraadka aan ka dherjino, anakane, dhaqaalo aan ka dheregno,

14)  Kuma qasaarin kenyo;khamro kulul,qaad raqiis eh iyo guri qaboow ;meeshii kaloo shir lugu qabtane qaaylo aan ka kicino, kadibne aan qaboojino.   

15)  Midbo aan mar u sacbino, uyukaa isi seegi doonee Beesada beenta eh aan soo badino, berri aan ku baxsan doonaa.

SIDEEY IGULA FIICANTAHAY

Sida looga baxo dhibka ka yimid qabiilada qaarkood oo u bartay In eey cunaan sed eeysa xaq u leheen iyo kuwaa weligood ku noolaay canshuurta laga qaado inta tacbato.

Kuwa beenta iyo dheelmashada gumeeysiga ku oow siiyay 60kii, xildhibaano eeysan xaq iyo tiro midna u leheeyn; assii aan la dhacsiin karin talo xalaal eh  iyo tirakoob midne.

Waa lagama maarmaan tirakoob ku saleeysan degaanka, si aan dadka looga daldalin degaan kooda, si mar lamaad eey aga  woodaan meel kale, ayakoo wato calamo tirtirkooda.

1) Hab bresidensiale eh oo shacbiga doranaayo madaxweeynaha, usugane doowlada si toos eh u maamulo, ama magacaabo ra’yisulwasaaro doowlad dhiso;baarlamaanka la hor geeyo.

Madaxweeynaha waxaa la dooran karaa lama tamiin kaliyah oo min 4 sano eh.

2)   Barlamaan ka qooban 113 oo ku meelgaar eh , laga soo xulay Dad ka tirsanq oowmiyadaha dalkoo dhan, eeysan ku jirin  gacan ku dhiigleyaal, dagaal oogayaal, heraaygii doowladii hore iyo kuwii dambe.

Waa in eey ka koobnaadaan dad cilmi leh, wax garad iyo kuwa xirfad u leh qorida dastuurka iyo sharciga oona la garab dhigo gudiyo u tilmaamo dhaqanka, baahida iyo tabarta dhaqaale oow dalka xamilikaro.

Waxaa kaloo loo kaalmeeysan karaa dejinta sharciga iyo dhisida qaranka, wax aqoon ajnabi eh iyo heey’ado caalami eh.

Baarlamaanka waxoow jirikaraa 4 sano; xildhibaan kastakane waxoow ka qeeyb galikaraa 2 tamiin kaliyah.                      

3)  Golaha wasiirada waa in eey ku koobnaadaan 11 ximin. Gola barlamaanka iyo midka wasiirada is bedelime- eyso cadadooda (113 iyo 11),xitaa  haddii doowlada ku meelgaark eh waqti geedu dhamaado. Waqtiga doowlad ku meelgaarka 2 sano 

3. Tiracoob, blastik aqoonsi leh oo masawir iyo saxiix suulka leh si lugu aqoonsado ,sii waqtiga doorashada muwaadhin kasto; loogana baxo anaa badan iyo anaa boqor eh ee halley badsho derejada iyo dhaqaalaha.

4. Heey’ad caddalo oo madaxbanaan iyo garsoore yaal doorash ku yimaad, si eeysan ugu soo laaban haddeey musuq galaan iyo eexasho midkood. Garsoora yaasha waa in eey sharciga u hogaansamaan.

5. Dalkoo loo qeeybiyo gabalo macquul eh, sideey isu rabaan, isu raaci karaan iyo sidey dhaqaale ahaan isu celinkaraan.

6. Derejo walbo waa in loo tartamaa oo lugu helaa doorash ka badneeyn 2 tabiin oona lugu soo laaban karo 4 sano ka dib, haddi tii hore waajibkeeda si fiican loo gutay.

Waxaa la ogolyahay tartan cilmi ku dhisan, haddi lo baahdo.

7. Dadka haayo derejooyinka waaweeyn waa in la siiyaa degaan iyo mushar  kaafiyo, si eey waajib kooda u gutaan,wel wel la’aan ugana badbaadaan musuq qabiil iyo anna mesha ku keenay.

8. Habka federaaliga eh, waa lugu qasbanyahay, maxaa yeelay waa midda kaliya oo na wada qancin  karto, cid kastane eey ku dhisi kaarto gabalkeeda iyo degmadeeda. Dad dun xun ka suubsan iyo tuug qabiil hugsan oo aan meel dheer wax ka arkeeyn aa na kala geeyay.Is aamin waa dhamaada ee aan saa ku dayno.

9. Gabalkii rabo in oow gusto xaq oow u leeyaha, laakin waa in oow “referendum” laga qaadaa, ayaadoo goobjoog ka yihiin heey’ado calami eh oo lugu wada qanacsanyahay.

10. Xaquuqda daa’inka eh oo muwaadhinka yaan loogu gamban:

Reerkoow u dhashay, meeshoow ku dhashay, hoyadiis iyo nagtiisaba. 

Intaan kuma dhamaan karto tilmaanta aan farta ku fiiqay ee Waa tub la qaadi karo, haddi si fiican loo falo.

Waxaa la yiraa in eeysan doro, qoor qabad biyo ku cabin .

( rer waqooyi, dooradu tii aad taqaaneen ma’aha)

Somali isma isna necba ee daruufta aa kala geeysay, haddi miirka aan helno oon is wada afgarano, deris nimadii iyo calgaceeykii waa soo fiixi doonaa.

Cadawga iska dhiciya qal bigane kheeyr u sheega.

XAQ IYO XURRIYO, prof.Galagul.

___________________________________

Newspapers

Hiiraan News
Ayaamaha News
Somali Press News
Himilo News  
Ra'yi Press  
Outside Somalia  
True Somalia.Net  
Dayniile News
Arlaadii News
Somaali Globe News  
AllPuntland News

Al-Qur'an Juz 26

Tafsiirka Qaaf
Tafsiirka Al-Xujuraat
Tafsiirka Al-Axqaaf
Tafsiirka Al-Jaathiyah  
Tafsiirka Al-Fatx  
Tafsiirka Muxammad  
Tafsiirka AdDukhaan  
Qalbiga Insaanka
Axkaamta Soonka
Aafada Carabka  
Maalinta Qiyaamo  

Xamar Cadey

 

Aqoon La'aani waa iftiin la'aan, Aragtida kala duwan oo laysku ixtiraamo waa Guul