Waqtiyadaan dambe waxaa soo kacday xaraard kusaleeysan dhiig iyo dhalasha sheegat loogu dhumanaayo dhul balaarsi iyo dhib abuur aan loo baahneen waqtigaan.              

Tilmaanta waaxaan ka qaatay duulimaadka Laas Caanood oo ka yimid xaga Puntland.

Somaliland iyo Somalia waxaa u dhexeeyay soohin cad oo aan shaki ku jirin, assii ku baaba’ada isku darsankii lamada dal 1960 oo adunkoo dhaan laga aqoonsaday.

Macquul ma’aha in la raadio qarni ka dib qabiil ku godaamay soohinta ka xaga oo aan wax laga dhixin markeey ku habooneed in laga hadlo,inkasto aan wax weeyn laga qaban kareeyn waqtigaas.

Baahida raadiska qabiilka waxoow ku baaba’ay isku darsankii lamada dhinac ooy ku noqdeen qaran Soomaali eh.

Qarnigii 18daad eey dowladaha galbeedka u guntadeen in ee helaan dul cusub oo eey ku beeraan dadkooda, kana helaan kheeyraad     eeysan ka heleeyn dhulkooda, assii lagama maarmaan u eheed kobcinta iyo hor u marka dhaqaalohooda; saldhigne u noqotay gumeeysiga africa.

Inta u dhexeeysay 15 nofembr 1884 illaa 26 febrayi 1885 ee    waxeey fadhi ku yeesheen Berlin, oo markaas eheed casimada Jarmalka intaan loo kala qeeybin bari iyo galbeed, si eey aga tashadaan kala qeebsiga Afrika.

         Dood dheer iyo gorgortan ka dib waxeey mastarad xariiqeed ku qeeybsadeen, ayakoon marne tixgelin dhalasho iyo dhiig midne ee waxeey ku heshiiyeen sideey u heli lahayeen dhul ee gumeestaan.

Sida la wada ogyahay, Afrikoo dhan waxaa ka jirty,kana jirto weli, dood aan sahlaneen oo  ku saabsaneed soohin u dhexeeyso lama dal iyo mid u dhexeeyso qabiilo isku dal wada degan.                                                                                             

Afrika markeey ka xuroobeeysay gumeeyska (1957-1964) aa lugu heshiiyay 

In aan laga hadlin soohin, luguna dhaafo sidaeey u taal oo gumeeysiga u kala qeeybiyay oo aduunkane iyo O.A.U. u aqoonsadeen, si aan looga abuurin qalalaas afrikoo dhan. 

Soomaaliya weli waa dal adunkoo dhan u aqoonsanyaha kii 1960kii oo cid ka goday oo la aqoonsanyahay illaa manta eeysan jirin.  

Cidda beriga u doodeeyso qabiil iyo dhul dalka soomaaliya ka mid eh,    dooneeysane in eey ku balaarsato gabalkeeda waa aragty gaabantahay, mana u meel mari doonto.

         Waxaa hubaal eh in kuwa ku duulaayo dal iyo dad Soomaaliya ka mid eh in      uyukane markooda lugu duulidoono; dhibka ka soo gaarane mas’uul ka naqan doonaa.

Haddi soomaalia bur-burto, waxaa jiridoono soohintii 1960 ka horeysay.

Waxaa is weeydiis leh: qaran kala qeeysi ma ku dhismaa?

  Dhuun weeyne iyo madherge, see loola dhaqmaa?

                                  Xag iyo xurriyo.

___________________________________