Inteey dalka ka tageen Doowladihii iyo Hey'adihii u soo gurmaday shacbiga Soomaaliyeed si eey uga samata bixiyaan xabada iyo gaajada eey badeen intii qaxa ku timid iyo lama naflayaashii ka heray Doowladii Maxaamed Siyaad oo qabiil walba leh, aa waxaa caado noqotay in dalxiis loo tago marba meel.

Markeey meel mari weeysay nabadeeyntii qabiiladii ku kala tagay dagaaladii guud iyo kii sokeeye, aa waxaa la dhoob dhoobay Doowlad ku sheeg aan cidne aamisaneeyn oo ku dhisan aan dhergo iyo waqti dhameeys aan dhamaaneen. 

Markeey cid kasto garatay in eeysan soo dhoweeyn nabad iyo Doowlad ku dhisan Xaq iyo Sinaan, aa waxaa biloowda is koox kooxeeyn ku dhisan dhagar iyo lug gooyn eey koox walbo is leedahay kuwaan manta ku gudob tag, berrina ka guur.

Toman iyo affar sano oo dood eh iyo toman iyo lix fadhi  ka dib, markii lagu heshiin waayay nabadeenta Qabiiladii dagaalada dhax maray iyo Qarankii bur buray dib u dhisidiisii; aa waxaa laga badin waayay in Soomaaliyoo dhan noqoto derejo doon aan ka danqaneeynin baaba’a Dadka iyo Dalka midkoodne

Markii ilihii dhaqaalaha fudud kasoo gali jireen, sida dalalka Carabta, ee eeyuuda, Heeyadaha Qaramada Midoobay iyo kuwa samafalka eey xirmeen aa waxaa la radiyay mela kalo oo laga helo dhaqaale dedikaro baahida Doowlad Goboleed ku sheega iyo dagaal Oogayaasha.

Waxaa bilaabatay in Maraakiibta bad weeynta mareeyso la afduubto, si looga helo lacag madax furasho dadka iyo Markabkaba. Bada la ijaarto kaluunsato ajnabi ah

Iyo in laga ijaaro Wershadaha Yurub Xeebta Soomaalieed, si loogu shubo wasaqda iyo sunta cid la arko soo diiday oo meel lageeyo la waayay.

Waxaa kaloo bilawday in la afduubo, ama la suuq geeyo qof Kastoo maal leh ama gadmikarto. 

Waxaa xasuus gaar ah leh dadkii bari lacagta looga qaatay oo doonta korkeeda lugu dilay, ka dibna lugu daadiyay bad weynta Hindiya.

Intii beesada beenta ah ka dheregtay iyo gedisleeydii ku taajirtay canshur la’aanta iyo sicir bararka, waxeey usoo jeesteen sideey safka hore uga gali lahaayeen Barlam- aan ku sheega iyo Doowlada ka dambeeyso.

Si eey ku gaaraan muraad kooda waxeey kala qaadeen sedax tub oo kala eh:

1) Tubta muruqa oo ku dhisan: Anaa xoogleh, aalad dagaalne ii taalaa, cidii hor joogsatane dardaraayo. Toloow nabadiina waxeey ku jirtaa in aad iga dambeeysaan.

Qeeybta cidda anaa idiin soo qaadaayo oo sidaan gartane u qeeybihaayo. Anaa aqaano sida Qaranka loo samata bixinkar, madaxne loogu noqonkaro.

2) Tubta maalka: Anaa maal leh oona wada gada karo dadka iyo dalkoo dhan,   ilihi dhaqaalane gacanteeyda ku jiraan ; masaruufane intii aan ka maroojiyay furdada iyo garoonka lacagta adag igasoo gasho.   

Waxaan xariir la leeyahay inta beesada leh iyo ganacsatada eey badeecada uga soo degto furdadeeda iyo garoonkeeyga; haddey gacan igu siin waayaan dagaalka iyo derejada aan la doonaayo lafteeyda, waxeey meesha ku dhuminaayaan dantooda iyo dhaqaalohooda.

3) Maskax; anaa cilmi leh, sharci yaqaan eh, dalka dhisikaro, mamul hufan iyo musuq la’aan dadkoo dhan ku dhaqi karo, Qarankii dhumay dib u soo dhisi karo, Qabiilaa qabiil ka fadli badan yeeleeynin, Cadaalad, Sinaan iyo doorasho ku dhisan tirakoob ku maamulaayo dalka.

Safka hore joojinaayo intii Cilmi iyo xirfad eh; kana tirtiraayo adigu yaatahay iyo yaa taqan.

Waxaan dib usoo celinaa intii qaxday iyo wax garadkii nadiifka ahaay oo dalka ka cararay.

Lamada qeeyb oo hore waxaa la jiro kuwa kale oo u raacsan Qabiil iyo qado; kooxda sedaxaad, waxeey u badan yihiin dad wax garad eh oo qabiil waba leh doonaayane nabad iyo dib u dhisida Qaranka Soomaaliyeed, aminsaneh in eey ku meel tagi karaan tacliintooda iyo aqoontooda.

Gunaanad aan horay iyo gadal mid midne aan loo dhaafikarin:

Haddii cid walbo dhaxdeeda ka dagaaleeyso,

haddii intii wax isugu darsaneed eeysan wadaagi karin,

haddii boobkii iyo kufsigii weli joogto yahay,

haddii weli qabqablayaashii shalay iyo kuwii manta qaaylinaayaan,

haddii beesadii beenta eheed Doolar iyo Dahab weli laga dhigay,

haddii gedisleeydii sicir bararkii caado ka dhigteen,

haddii muqaadaraadkii iyo maan dooriskii laga mushtaraayo,

haddii gacan ku dhiiglihii weli dagaal u duuban yahay,

haddii hunguri weeynihii lataagan yahay haleey badsho, ama waa ka baxaa,

haddii weli hubkii Dalka ku soo daldalmaayo,

haddii daacuuntii, qaaxadii iyo dhilaayadii weli loo dhimanayo,

haddii Duubkii iyo Duqoowdii deferaad iyo darin cun barteen,

haddii Culumadii is dirirtay oo qarba meel degay,

HADDII INTA AA SOO ARAGNAY IYO INTA NOO MUUQATO TAHAY

TUSALAHA MUSTAQBALKEEYNA, WAA XUNTAHAY RAJADA DALKA IYO DADKA SOOMAALIEED EE;

ALLOOW ADAA DAAI’N EH OON KUGU DEGANEEYNE NAGA HORJOOGSO DUULKAAN HABAARAN IYO BALAAYADA EEY NALA DULJOOGAAN.

Duco kadib war majiro, laakin waxaan dhihilahaay: DUCADA WAX UUN HA LUGU DARO.

Prof.  Galagul